ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ព្នង​លោក គ្រើង តុលា ពី​អ្នកតស៊ូ​មតិ​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​ក្លាយ​ជា​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស

ដោយ ​ម៉ៅ សុធានី
2022.11.19
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ព្នង​លោក គ្រើង តុលា ពី​អ្នកតស៊ូ​មតិ​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​ក្លាយ​ជា​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ព្នង​លោក គ្រើង តុលា (ខាងមុខ) និងពលរដ្ឋសហគមន៍។
រូប៖ ផ្ដលឱ្យ

ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ព្នង​លោក គ្រើង តុលា ដែល​ស្រលាញ់ និង​ពេញចិត្ត​វិស័យ​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស បាន​តស៊ូ​ពី​អ្នកតស៊ូ​មតិ​នៅក្នុង​សហគមន៍ ក្លាយជា​អ្នកការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស ក្នុង​អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស​ឈាន​មុន​ក្នុងស្រុក​មួយ​។ មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល និង​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច រំពឹង​ថា ជនជាតិភាគតិច​ព្នង​រូប​នេះ អាច​ជួយ​លើកតម្កើង​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ សិទ្ធិ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ឱ្យ​កាន់តែ​ទូលំទូលាយ​ថែមទៀត។

លោក គ្រើង តុលា បាន​ក្លាយ​ពី​អ្នកតស៊ូ​មតិ​នៅក្នុង​សហគមន៍​ក្លាយ​ខ្លួន​ជា​អ្នកការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស ។​លោក គ្រើង តុលា ថា នេះ​ជា​ឱកាស ដែល​លោក​អាច​ឱ្យ​បំពេញការងារ​ជា​អ្នកការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​បាន​ទូលំទូលាយ​ជាង​មុន ហើយក៏​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជា​សហគមន៍​របស់​លោក កាន់តែ​យល់ដឹង​ថែមទៀត​ពី សិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន ពី​ការគ្រប់គ្រង​ដីចម្ការ ដី​ផ្ទះ និង​ដី​កប់​សព ជាដើម។

បុរស​សម្បុរ​ខ្មៅ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ព្នង​រូប​នេះ មាន​ជំនឿ​ថា នៅ​ពេល​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​សហគមន៍ ពិសេស​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច យល់ដឹង​ពី​សិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន ពួកគេ មិន​ភ័យ​មិន​ខ្លាច ក្នុង​ការ​ប្រើប្រាស់​សិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន​ទៀត​ទេ។

លោក គ្រើង តុលា៖ «ខ្ញុំ​គិតថា ជា​ឱកាស​មួយ​សម្រាប់​ការរៀនសូត្រ ហើយ​ជា​ឱកាស​សម្រាប់​បង្កើន​ការ​យល់​ដឹង​របស់ខ្ញុំ ហើយក៏​ដូចជា​ឱកាស​មួយ​ជួយ​ដល់​សហគមន៍​នៅ​ខេត្តមណ្ឌលគិរី ឱ្យ​គាត់​យល់​ពី​សិទ្ធិ​របស់​គាត់ បាទ​បង ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច យើង​មាន​សិទ្ធិ​រហូតដល់​៥​ពិសេស​ត្រង់​កន្លែង​ហ្នឹង គាត់​មាន​ដីចម្ការ ដី​ផ្ទះ គាត់​មាន​ព្រៃ​តំណម គាត់​មាន​កន្លែង​កប់​សព ហើយ​គាត់​សម្រាប់​គ្រោងទុក​ដល់​កូន​ដល់​ចៅ សម្រាប់​អនាគត អ៊ីចឹង ខុសគ្នា​រហូតដល់​បី អ៊ីចឹង​នេះ​ហើយ​គេ​ហៅថា ច្បាប់​ពិសេស​របស់​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច»

លោក គ្រើង តុលា មាន​វ័យ ៣២​ឆ្នាំ បាន​កសាង​គ្រួសារ​ជាមួយ​ស្ត្រី​ខ្មែរ​កណ្ដាល និង​ទទួល​ពីរ​នាក់​ជា​ចំណងដៃ។ ក្រៅ​ពី​អាច​និយាយ​ភាសា​ព្នង លោក​ក៏​បាន​រៀន​ចប់​បរិញ្ញាបត្ររង​ផ្នែក​គ្រប់គ្រង​ធនធាន​មនុស្ស ហើយ​សព្វថ្ងៃ​កំពុង​បន្ត​ការ​សិក្សា​ថ្នាក់​បរិញ្ញាបត្រ​ផ្នែក​ច្បាប់​ថែមទៀត។

លោក គ្រើង តុលា ទើប​ចូល​បំពេញការងារ​មន្ត្រី​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស នៃ​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក (Adhoc) ប្រចាំ​ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ លោក​ក៏បាន​ធ្វើ​ការងារ​ក្នុង​វិស័យ​សិទ្ធិមនុស្ស នេះ​ជិត​១០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ មុន​ពេល​ក្លាយជា​អ្នកតស៊ូ​មតិ លោក គ្រើង តុលា ជា​មន្ត្រី​ជាប់កិច្ចសន្យា​នៅ​សាលាដំបូង​ខេត្តមណ្ឌលគិរី ហើយ​លោក​ក៏​ធ្លាប់​ជា​បុគ្គលិក​ក្រុមហ៊ុន ឯកជន​ដែរ។

ដោយ​ចិត្ត​ស្រលាញ់​ការងារ​សហគមន៍ និង​ការ​លើកកម្ពស់​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស លោក គ្រើង តុលា បាន​លាឈប់​ពី​ការងារ​ទាំងនេះ និង​បាន​ផ្ដួចផ្ដើម​បង្កើត​បណ្ដាញ​សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៥ ហើយ​បាន​ជាប់​ប្រធាន​សហគមន៍​មួយ​អាណត្តិ​ដែល​មាន​រយៈពេល​៣​ឆ្នាំ​។ ក្រោយមក​លោក​ប្ដូរ​មកកាន់​តួនាទី​ជាទី​ប្រឹក្សា​សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​វិញ​ម្ដង និង​ចុងក្រោយ​លោក​ក្លាយ​អ្នកការពារ​សិទ្ធិ​របស់​សមាគម​ការ​ពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក។

លោក គ្រើង តុលា ឱ្យ​ដឹង​ដែរ​កន្លង​មក លោក​បាន​តស៊ូ​មតិ​ជាមួយ​សមត្ថកិច្ច ដោយ​ស្នើ​ទៅ​សមត្ថកិច្ច​ឱ្យ​ដោះលែង ពលរដ្ឋ​មាន​បញ្ហា​ដីធ្លី ព្រោះ​សមត្ថកិច្ច​បាន​ចាប់​ពលរដ្ឋ​ខុស​នីតិវិធី ហើយ​ពលរដ្ឋ​ក៏​ត្រូវ​បាន​សមត្ថកិច្ច​ដោះលែង​មកវិញ។

លោក គ្រើង តុលា៖ «គេ​ហៅថា រួបរួម​កម្លាំង​សាមគ្គី​គ្នា​ណា​សហគមន៍​ក្នុង​ខេត្ត​ហ្នឹង ជា​គោលបំណង​ដែល​ខ្ញុំ​បង្កើត​កាល​ហ្នឹង ទី​២ ឱ្យ​មាន​សំឡេង​តែមួយ​ដើម្បី​ស្នើសុំ​ឬ​ទាមទារ​អ្វីមួយ​ពី​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន ឱ្យ​គាត់​ជួយ​ដោះស្រាយ ទី​៣​នោះ គោលបំណង របស់​យើង​គឺ​រក្សា​ការពារ​វប្បធម៌​ដីធ្លី​ព្រៃឈើ ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ឱ្យ​គាត់​ជួយ​ដោះស្រាយ»

ទាក់ទង​ការ​បំពេញ​ការងារ​ពេលនេះ លើ​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស ពេលនេះ លោក គ្រើង តុលា យល់ថា ទោះជា​ការងារ​ដូចគ្នា ប៉ុន្តែ របៀប​ធ្វើ​ការងារ ខុសគ្នា ព្រោះ​ពីមុន​លោក​ធ្វើ​ការងារ​បែប​ឯករាជ្យ ប៉ុន្តែ ពេលនេះ លោក​ត្រូវ​បំពេញការងារ​ដោយ មាន​ក្រមសីលធម៌ គោរព​បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង​និង​វិន័យ​របស់​ស្ថាប័ន​។ លោក ឱ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា ការងារ​ថ្មី​នេះ លោក​ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​ដីធ្លី ព្រៃឈើ សិទ្ធិ​ស្ត្រី និង​សិទ្ធិ​កុមារ។

លោក គ្រើង តុលា៖ «យើង​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ទៅតាម​បែបបទ ឧទាហរណ៍​ថា រឿង​ដីធ្លី យើង​អន្តរាគមន៍​តាមរបៀប​ម៉េច រឿង​ព្រៃឈើ យើង​គួរ​អន្តរាគមន៍​តាមរបៀប​ម៉េច ហើយ​រឿង​ស្ត្រី​យើង​ត្រូវ​អន្តរាគមន៍​តាមរបៀប​ម៉េច អ៊ីចឹង​មានន័យថា ទី​១ យើង​ត្រូវ​មាន​វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​ឱ្យ​គាត់ ទី​២ យើង​ត្រូវ​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ ទី​៣ យើង​ត្រូវ​រក​ផ្លូវ​ឱ្យ​ពួកគាត់​មាន​សង្ឃឹម មាន​ន័យ​ថា គាត់​អាច​ដើរ អាច​ទាមទារ​បាន»

សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​អភិវឌ្ឍន៍​នៅ​កម្ពុជា ហៅ​កាត់អាដហុក (Adhoc) បាន​ផ្ដល់​ឱកាស​ការងារ​ឱ្យ​លោក គ្រើង តុលា ធ្វើជា​មន្ត្រី​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​ប្រចាំ​ខេត្ត​មណ្ឌល​គី​រី ដែល​ជា​ខេត្ត​កំណើត​របស់​លោក។

អ្នកនាំពាក្យ​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក (Adhoc) លោក ស៊ឹង សែនករុណា ឱ្យ​ដឹង​ថា ការ​ទទួល​យក​លោក គ្រើង តុលា ជា​មន្ត្រី​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​សមាគម​អាដហុក ព្រោះ​កន្លងមក​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​រូប​នេះ​មាន​ភាព​សកម្ម ក្នុង​ការ​បំពេញការងារ​ផ្នែក​តស៊ូ​មតិ មាន​ចំណេះដឹង​ទូទៅ​ល្អ​គួរសម បើ​ធៀប​នឹង​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ផ្សេងទៀត​ក្នុង​តំបន់​នេះ​។ លោក​យល់​ថា បើ​ផ្អែកលើ​ពី​ការ​យល់​ដឹង​ផ្នែក​ភូមិសាស្ត្រ និង​ទំនាក់ទំនង​សង្គម លោក គ្រើង តុលា នឹង​អាច​ពាំនាំ​ទុក្ខ​លំបាក ឬក៏​ការរំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស នៅ​ភូមិភាគ​ឦ​សាន្ត​នេះ ចេញ​មក​ក្រៅ​បាន​ទូលំទូលាយ​ជាង​មុន។

លោក ស៊ឹង សែនករុណា៖ «សង្ឃឹមថា លោក​នឹង​មាន​ការអភិវឌ្ឍន៍​ខ្លួន​កាន់តែ​សកម្ម ហើយ​ខ្លាំងក្លា ថែមទៀត ហើយ​អាច​ក្លាយជា​ធនធាន​ដ៏​សំខាន់​របស់​សមាគម ក្នុង​ការ​ជួយ​ទៅដល់​បេសកកម្ម​និង​ការងារ​របស់​សមាគម ដើម្បី​បម្រើ​ផលប្រយោជន៍​ដល់​សង្គមជាតិ​យើង​ដែរ​បាទ»

ស្រដៀង​គ្នា​នេះ​ដែរ ជនជាតិភាគតិច​រស់​នៅ​ខេត្តមណ្ឌលគិរី លោកស្រី ភ្លឹក ភីរុំ បង្ហាញ​ចិត្ត​រីករាយ ពេល​ឃើញ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​របស់​លោក​ស្រី អាច​បំពេញ​ការងារ​ជា​អ្នកការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​។ លោកស្រី​ឱ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា នៅ​តំបន់​លោកស្រី​រស់នៅ​មាន​បញ្ហា​រំលោភសិទ្ធិ​មនុស្ស និង​ការបំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ជាច្រើន ដែល​ត្រូវការ​ឱ្យ​មាន​អ្នក​ជួយ​យក​នាំ​យក​បញ្ហា​ទាំងនេះ ផ្ដល់​ទៅ​អាជ្ញាធរ និង​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ដោះស្រាយ​។ ទន្ទឹមគ្នា​នេះ​ដែរ លោកស្រី ភ្លឹក ភីរុំ បារម្ភ​ផង​ដែរ ខ្លាច​លោក គ្រើង តុលា នៅពេល​បំពេញការងារ​ត្រូវ​បាន​មន្ត្រី​ខិលខូច ឬ​ឈ្មួញ​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ធ្វើបាប​។ ទោះ​យ៉ាងណា ស្ត្រី​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ព្នង​រូប​នេះ​អះអាង​ថា ប្រសិនបើ​លោក គ្រើង តុលា បំពេញការងារ​ដើម្បី​បម្រើ​ប្រយោជន៍​សង្គម និង​ពលរដ្ឋ បើ​ទោះ​ជា​ត្រូវ​រង​ការ​គំរាម​ព្រោះ​ការ​បំពេញ​ការងារ​នេះ នោះ​ក្រុម​ពលរដ្ឋ​ក៏​ត្រៀម​ជួយ​ការពារ​លោក គ្រើង តុលា។

លោកស្រី ភ្លឹក ភីរុំ៖ «ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​នៅតែ​ការពារ​គាត់​(​លោក គ្រើង តុលា) បើ​គាត់​មិន​ស៊ីសំណូក តែ​គ្រាន់​ថា ខ្លាច​គាត់​ស៊ីសំណូក​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​អីហ្នឹង បើ​មាន​ករណី​ហ្នឹង​កើតឡើង គឺ​ពួក​ខ្ញុំ​អត់​គាំទ្រ តែបើ​សិន​គាត់ ជួយ​សហគមន៍​អស់ពី​ចិត្ត​សម្រាប់​បម្រើ​ពលរដ្ឋ​ទូទៅ​ក្នុង​ខេត្តមណ្ឌលគិរី ពួក​យើង​ខ្ញុំ​នឹង​គាត់​ទោះ​ក្នុង​កាលៈទេសៈ​ណា​ក៏​យើង​ជួយ​គាត់​ដែរ»

ទាក់ទង​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​នេះ វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិនអាច​សុំ​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​ពី​អភិបាលខេត្ត​មណ្ឌលគិរី លោក ថង សាវុន បាន​ទេ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ ខែវិច្ឆិកា​។ ចំណែក​អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ថា ជា​រឿង​ល្អ​ដែល​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ចូលរួម​ចំណែក​ធ្វើ​ការងារ​ជួយ​លើកស្ទួយ​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស​។ លោក​អះអាង​ដែរ​ថា បក្ស​កាន់អំណាច តែង​លើកទឹកចិត្ត និង​គោរព​សិទ្ធិ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច។

លោក សុខ ឥសាន៖ «ខ្ញុំ​មិន​ជឿ​ថា បងប្អូន​ជនជាតិភាគតិច​នៅ​ឦ​សាន្ត ថយក្រោយ​ទេ និយាយ​រួម​ឥឡូវនេះ​គាត់​មានការ​រីកចម្រើន​ដូច​បងប្អូន​ភូមិភាគ​កណ្ដាល​ដូចគ្នា បាទ​ដូច្នេះ ការចូលរួម​នៅក្នុង​ជីវភាព​សង្គម​ក៏​មាន​លក្ខណៈ​ល្អ​ជាង​មុន​ឆ្ងាយ​ណាស់​បាទ»

ទោះជា​មន្ត្រី​បក្ស​កាន់អំណាច ថ្លែង​ដូច្នេះ​ក្ដី ប៉ុន្តែ​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​មួយ​ចំនួន រួម​ថ្នាក់ដឹកនាំ​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក ផង កំពុង​រងគ្រោះ​ព្រោះ​ការ​បំពេញ​ការងារ​លើក​ស្ទួយ​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​ខ្លួន​ដោយ​ការចោទប្រកាន់​ពី​តុលាការ​។ ចំណែក​លោក គ្រើង តុលា ក៏​មាន​ជាប់ក្ដី​ក្ដាំ​មួយចំនួន​នៅ​តុលាការខេត្ត​មណ្ឌលគិរី​ផង​ដែរ ព្រោះ​ការចូលរួម​ធ្វើ​ការងារ​ក្នុង​សហគមន៍​របស់​លោក​ជិត ១០​ឆ្នាំ​មក​នេះ។

ទោះយ៉ាងណា លោក គ្រើង តុលា ថា បើ​លោក​មិន​ប្រព្រឹត្តិ​ទង្វើ​ល្មើសច្បាប់​ទេ​លោក​មិន​ខ្លាច​នោះ​ទេ។ លោក គ្រើង តុលា រំពឹង​ថា ក្នុងនាម​លោក ជា​អ្នកការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស នឹង​អាច​ជួយ​ពិគ្រោះ​ផ្ដល់​គំនិត​ទៅ​ពលរដ្ឋ ឱ្យ​ចេះ​ប្រើប្រាស់​សិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន ចេះ​តស៊ូ​មតិ​ដោយ​អហិង្សា និង​យល់ដឹង​ពី​ច្បាប់ ជាពិសេស​គឺ​សិទ្ធិ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។