មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ព្រួយបារម្ភ​ថា ច្បាប់​ស្ដីពី​បទល្មើស​ព័ត៌មានវិទ្យា​មាន​ចេតនា​រឹតត្បិត​សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ

ដោយ យន់ សាមៀន
2022.09.07
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ព្រួយបារម្ភ​ថា ច្បាប់​ស្ដីពី​បទល្មើស​ព័ត៌មានវិទ្យា​មាន​ចេតនា​រឹតត្បិត​សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ លោក អំ សំអាត នាយក​ទទួលបន្ទុក​ទូទៅ​នៃ​អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស​លីកាដូ (LICADHO) ក្នុង​វេទិកា​អ្នក​ស្ដាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី នៅ​យប់​ថ្ងៃ​ទី​០២ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៥។
RFA

មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ព្រួយបារម្ភ​ថា ការ​ធ្វើ​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ស្ដីពី​អំពី​បទល្មើស​ព័ត៌មានវិទ្យា អាច​បើក​ដៃ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​រដ្ឋាភិបាល​តាម​ដាន​លើ​ឯកជន​ភាព​ពលរដ្ឋ ជាពិសេស​លើ​សំឡេង​អ្នកប្រឆាំង​ដែល​បញ្ចេញ​ទស្សនៈ​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម​។ ក្ដី​បារម្ភ​នេះ ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក ស ខេង នៅ​ថ្ងៃទី​៦ កញ្ញា បាន​ដឹកនាំ​កិច្ចប្រជុំ​ពិភាក្សា​ជាមួយ​ក្រសួង​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​ជាថ្មី​ទៀត​លើ​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ស្ដីពី បទល្មើស​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន។

មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល លើកឡើងថា ការធ្វើ​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ស្តីពី​អំពី​បទល្មើស​ព័ត៌មានវិទ្យា​គឺជា​រឿង​ប្រសើរ ដោយសារ​បច្ចុប្បន្ន​ក្រុមចោរ​ព័ត៌មានវិទ្យា ឬ​អ្នក​ហែក​ឃឺ (Hacker) មាន​មធ្យោបាយ​កាន់តែ​ទំនើប​ក្នុងការ​លួច​យក​ទិន្នន័យ និង​រំលោភ​លើ​សិទ្ធិ​ឯកជន​ភាព​អ្នកដទៃ​។ ទោះបីជា​យ៉ាងណា អ្នកឃ្លាំមើល​បារម្ភ​ថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ស្ដីពី​បទល្មើស​ព័ត៌មានវិទ្យា អាច​នឹង​មាន​មាត្រា​មួយចំនួន​តាក់តែង​ឡើង​ដែល​មាន​ចេតនា​រំលោភ​លើ​ឯកជន​ភាព​ពលរដ្ឋ និង​មាន​ចេតនា​រឹតត្បិត​សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម។

នាយក​ទទួលបន្ទុក​ទូទៅ​នៃ​អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស​លីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​នៅ​ថ្ងៃទី​៦ ខែកញ្ញា​ថា ក្នុង​ការ​តាក់តែង​ច្បាប់​ស្ដីពី​អំពី​បទល្មើស​ព័ត៌មានវិទ្យា​នេះ រដ្ឋាភិបាល​គួរតែ​បង្ហាញ​តម្លាភាព ដើម្បី​ធានា​ច្បាប់​នេះ​ធ្វើឡើង​ក្នុង​គោលដៅ​ការពារ​សុវត្ថិភាព​ពលរដ្ឋ ព្រមទាំង​មានការ​ធានា​អំពី​សិទ្ធិ​សេរីភាព និង​ឯកជន​ភាព​ពលរដ្ឋ ដើម្បី​កុំឱ្យ​ក្រុម​ចោរ​ព័ត៌មានវិទ្យា​រំលោភបំពាន​តាម​ប្រព័ន្ធ​បច្ចេកវិទ្យា​។ លោក អំ សំអាត សង្កត់ធ្ងន់​ថា បណ្ដា​ប្រទេស​ជុំវិញ​ពិភពលោក​មួយចំនួន គេ​បង្កើត​ច្បាប់​ស្ដីពី​បទល្មើស​ព័ត៌មានវិទ្យា​នេះ​ឡើង គឺ​សម្រាប់​តែ​បង្ក្រាប​បទល្មើស​បែប​ឧក្រិដ្ឋ​តាម​ប្រព័ន្ធ​បច្ចេកវិទ្យា​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សង្គមជាតិ​តែប៉ុណ្ណោះ​។ ប៉ុន្តែ លោក​ព្រួយបារម្ភ​ថា ការ​តាក់តែង​ច្បាប់​នេះ អាច​នឹង​មាន​មាន​មាត្រា​នៃ​បទបញ្ញត្តិ​មួយចំនួន​ស្រដៀង​នឹង​អនុក្រឹត្យ​ស្ដីពី​ច្រក​ទ្វារ​អ៊ីនធឺណិត​ជាតិ (National Internet Gateway) ដែល​មាន​ចែង​ហាក់​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ​របស់​ពលរដ្ឋ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម​នានា៖ «យើង​អត់​ត្រូវការ​ច្បាប់​ណា​ដែល​តាក់តែង​មក​ហើយ ជា​ការ​រឹតត្បិត​សេរីភាព​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ឬក៏​ការ​តាមដាន និង​ការ​ឃ្លាំមើល ឯកជន​ភាព សេរីភាព​របស់​ពលរដ្ឋ ឬក៏​សម្រាប់​ដាក់​ទោស​ទណ្ឌ សម្រាប់​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញមតិ​របស់​ពលរដ្ឋ​ទេ»

រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក ស ខេង នៅ​ថ្ងៃទី​៦ ខែ​កញ្ញា បាន​ដឹកនាំ​កិច្ចប្រជុំ​ពិនិត្យ​ពិភាក្សា​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ស្ដីពី បទល្មើស​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន ជាមួយ​ក្រសួង​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ ដោយ​លោក​អះអាង​ថា​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ស្ដីពី បទល្មើស​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន ត្រូវ​បាន​តាក់តែង​ឡើង​តាំងតែ​ពី​ឆ្នាំ​២០១៦ និង​បាន​ឆ្លងកាត់​កិច្ចប្រជុំ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាច្រើនលើក​ជាច្រើន​សារ​ជាមួយ​ស្ថាប័ន​ជំនាញ ក្នុង​រួម​ទាំង​ភាគី​ស្ថានទូត​អាមេរិក​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា​ផង​។ សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​នេះ​មាន ៨​ជំពូក និង​៥០​មាត្រា និង​មាន​គោលបំណង​ធានា សុចរិត​ភាព នៃ​ការប្រើប្រាស់​គ្រប់គ្រង​ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ ទិន្នន័យ និង​ការពារ​សន្តិសុខ សណ្ដាប់ធ្នាប់​សាធារណៈ រួម​ទាំង​សិទ្ធិ​សេរីភាព​បុគ្គល និង​បង្ការ​ទប់ស្កាត់ និង​បង្ក្រាប​បទល្មើស​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន។

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិនទាន់​អាច​ទាក់ទង អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ប្រៃសណីយ៍ និង​ទូរគមនាគមន៍​លោក មាស ប៉ូ ដើម្បី​សាកសួរ​បន្ថែម​អំពី​រឿង​នេះ​បាន​នៅឡើយ​ទេ​នៅ​ថ្ងៃទី​០៦ ខែកញ្ញា។

ទោះបីជា​យ៉ាងណា ការ​ធ្វើ​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ ឬ​ការកំណត់​អនុក្រឹត្យ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការពារ​ឯកជន​ភាព​ពលរដ្ឋ ឬ​សុវត្ថិភាព​ពលរដ្ឋ​តាម​ប្រព័ន្ធ​បច្ចេកវិទ្យា​នេះ មិន​ត្រូវ​បាន​បម្រើ​ដល់​មហាជន​ទូទៅ​នោះ​ទេ។ ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ តែងតែ​រិះគន់​ជា​បន្តបន្ទាប់ ថា ការ​តាក់តែង​ធ្វើ​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ការ​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ព័ត៌មានវិទ្យា​នៅ​កម្ពុជា​នេះ ហាក់​មាន​ជា​ការ​គំរាមកំហែង​ដល់​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ ជាពិសេស​សិទ្ធិ​និយាយ​ស្ដី​ដោយ​សេរី សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន និង​សិទ្ធិ​ឯកជន។

ជាក់ស្ដែង មាត្រា​៦ និង​មាត្រា​១២ នៃ​អនុក្រឹត្យ​ស្ដីពី​ការបង្កើត​ច្រកទ្វារ​អ៊ីនធឺណិត​ជាតិ បានដាក់​កំហិត​ក្រុមហ៊ុន ឬ​ប្រតិបត្តិ​ករ​នៃ​ច្រក​ទ្វារ​អ៊ីនធឺណិត​ជាតិ​ទាំងអស់ ត្រូវ​សហការ​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ ក្នុង​ការធានា​សុវត្ថិភាព សណ្ដាប់ធ្នាប់​សាធារណៈ សីលធម៌ វប្បធម៌ ប្រពៃណី និង​ទំនៀម ទម្លាប់​សង្គម ព្រមទាំង​បង្ការ ទប់ស្កាត់ និង​បង្ក្រាប​បទល្មើស​នានា​។ អនុក្រឹត្យ​នេះ អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ប្រតិបត្តិ​ករ​ច្រក​ទ្វារ​អ៊ីនធឺណិត​ជាតិ​ដែល​តែងតាំង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល ឱ្យ​អាច​រាំង​ខ្ទប់ ឬ​ផ្តាច់​ការ​តភ្ជាប់​អន​ឡាញ​ណាមួយ អាច​រក្សាទុក​ទិន្នន័យ​ចរាចរណ៍​អ៊ីនធឺណិត​រយៈពេល​១​ឆ្នាំ អាច​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ជាក់លាក់​អំពី​បណ្ដាញ​ព្រមទាំង​ដាក់ចេញ​នូវ​ការ​ពិន័យ​ដ៏​ទូលំទូលាយ​ចំពោះ​ក្រុមហ៊ុន​ប្រតិបត្តិ​ករ​ទូរគមនាគមន៍​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​មិន​ព្រម​គោរព​តាម​។ អនុក្រឹត្យ​ស្ដីពី​ការបង្កើត​ច្រក​ទ្វារ​អ៊ីនធឺណិត​ជាតិ ត្រូវ​ចូល​ជា​ធរមាន​កាលពី​ពាក់​កណ្តាល​ខែ​កុម្ភៈ ប៉ុន្តែ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ប្រៃសណីយ៍ និង​ទូរគមនាគមន៍ ថា រដ្ឋាភិបាល​ពន្យារ​ពេល​អនុវត្ត​អនុក្រឹត្យ​នេះ​ដោយសារតែ​ជំងឺ​រាតត្បាត​សាកល​កូវីដ​១៩ និង​បញ្ហា​បច្ចេកទេស​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​អនុក្រឹត្យ​នេះ។

ក្រុម​អង្គការ​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ តែងតែ​ទទូច​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ចំពោះ​ការ​តាក់តែង​ធ្វើ​ច្បាប់​ត្រូវតែ​ធានា​សេរី​ភាពជា​មូលដ្ឋាន និង​ធានា​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ការប្រើប្រាស់​អ៊ីនធឺណិត​នៅ​កម្ពុជា​ប្រកបដោយ​សុវត្ថិភាព​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ត្រូវ​បាន​គោរព​ស្របតាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។