អ្នក​ជំនាញ​​កិច្ចការ​អន្តរជាតិ ​​ជំរុញ​​​ឲ្យ​​​រដ្ឋាភិបាល​​ធ្វើ​ល្អ​ជា​ជាង​​ជួល​​ក្រុមហ៊ុន​បរទេស​​ឲ្យ​​​និយាយ​​​ល្អ​​​ពី​​ខ្លួន ​​ស្តីពី ​ទំនាក់ទំនង​​​កម្ពុជា​-​​អាមេរិក​

ដោយ ខែ សុណង
2022.01.27
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
អ្នក​ជំនាញ​​កិច្ចការ​អន្តរជាតិ ​​ជំរុញ​​​ឲ្យ​​​រដ្ឋាភិបាល​​ធ្វើ​ល្អ​ជា​ជាង​​ជួល​​ក្រុមហ៊ុន​បរទេស​​ឲ្យ​​​និយាយ​​​ល្អ​​​ពី​​ខ្លួន ​​ស្តីពី ​ទំនាក់ទំនង​​​កម្ពុជា​-​​អាមេរិក​ លោក ហ៊ុន សែន ស្វាគមន៍​អ្នកស្រី វិនឌី ហ្សឺមែន (Wendy Sherman) អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ក្នុង​ជំនួប​នៅ​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ ថ្ងៃ​ទី១ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ២០២១។
រូប៖ Handout/US Embassy Phnom Penh/AFP

អ្នកជំនាញ​កិច្ចការបរទេស​​លើកឡើង​ថា​ ករណី​រដ្ឋាភិបាល​​កម្ពុជា​ ចាយ​លុយ​​ជិត ១​លានដុល្លារ ​​ជួល​ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិកឲ្យ​បញ្ចុះបញ្ចូល​ឬ​​ឲ្យ​និយាយ​​ល្អ​​ពី​​ខ្លួន​ បានបង្កើត​​​ចម្ងល់​​ដល់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ទៅ​វិញ​ទេ។ ទោះ​យ៉ាងណា​ អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​​កាន់​អំណាច​ឆ្លើយតប​ថា​ នេះ​ជា​ការ​បង្ហាញ​ថា​ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​​ព្យាយាម​បង្កើត​​​ទំនាក់ទំនង​​ល្អ​​ជា​មួយ​​អាមេរិក មិន​មែន​យក​អាមេរិក​ធ្វើសត្រូវ​នោះទេ​​។​

អ្នកជំនាញ​កិច្ចការនយោបាយនិងការបរទេស​ រំលឹក​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជាថា ​​ទំនាក់ទំនង​​រវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក​ និង​កម្ពុជា​ មិន​អាច​​​ប្រើ​លុយ​បាននោះ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​ទាមទារឲ្យមាន​ចិត្ត​ស្មោះ​​និង​​​ការ​អនុវត្ត​ជាក់ស្ដែងដែលជាការ​ស្ដារ​ឡើងវិញនូវ​​​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ ប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​ធានា​ដែន​អធិបតេយ្យភាព​របស់​ខ្លួន​។​

សាស្ត្រាចារ្យ​ វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ និង​កិច្ចការ​អន្តរជាតិ​លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា ថាការ​ចង់​បាន​ទំនាក់ទំនង​ជា​មួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ទាមទារ​ឲ្យរដ្ឋាភិបាល​កសាង​ទំនុក​ចិត្ត​ល្អ​នឹង​​គ្នា​។​ លោក​​លើកឡើងទៀតថា​ ប្រសិន​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ នៅតែ​​មិន​ងាក​មក​កែ​លម្អ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការ​លាង​ជម្រះ​ទាក់ទង​​​វត្តមាន​មូលដ្ឋាន​កង​ទ័ព​ចិន​នៅ​​កំពង់​ផែ​សមុទ្រ​រាម​ ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​ នោះទំនាក់ទំនងនយោ​​បាយការបរទេស​ និង​វិស័យ​ពាណិជ្ជកម្ម នឹងគ្មានភាពល្អប្រសើរឡើយ​៖ «និយាយ​ល្អ​ហ្នឹង​អត់​គ្រប់គ្រាន់​ទេ​ ទាល់តែ​​ធ្វើ​ល្អ​បាន​​គ្រប់គ្រាន់ ​ព្រោះ​ពាក្យ​ខ្មែរ​យើង​ថា​ យើង​ស្អាត​ ទាល់តែ​យើង​ស្អាត​ហ្មង​ បើ​គ្រាន់តែ​ថា​ យើង​ស្អាត​គេ​មិន​ជឿ​យើង​ទេ​ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​​ភាព​ជំនឿ​ការ​សាង​ទំនុកចិត្ត​គ្នា​កុំ​ឲ្យ​មាន​ឃ្នាំង​ឃ្នើស​គ្នា​ កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​សង្ស័យ​គ្នា​ ទើប​អាច​លុប​បំបាត់​​ឈាន​ទៅ​ទំនាក់ទំនង​ល្អ»។

ការ​លើកឡើង​របស់​អ្នកជំនាញ​កិច្ចការ​អន្តរជាតិបែប​នេះ​ ធ្វើឡើងក្រោយ​ពេល​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​អាមេរិក កាលពី​ថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឱ្យ​ដឹង​ថា រដ្ឋាភិបាល ​លោក ហ៊ុន សែន បានចំណាយ​លុយ​ជិត ១លានដុល្លារ ជួល​​ក្រុមហ៊ុន​​មេធាវី​​អាមេរិកាំង​​ឲ្យ​​ជួយ​​បញ្ចុះបញ្ចូល​​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិកដើម្បី​​ស្តា​​ទំនាក់ទំនង​​ប្រទេសទាំងពីរឡើងវិញ។

ប្រភព​ដដែល​លាតត្រដាង​ទៀត​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ត្រូវ​បង់ថ្លៃ​ចំនួន ៦ម៉ឺន​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ខែ គិត​ចាប់​ពី​ថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ រហូតដល់​ថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ស្មើ​នឹងទឹកប្រាក់​សរុប ៧សែន ២ម៉ឺនដុល្លារ (៧២០.០០០) ជាថ្នូរនឹង​ការផ្តល់សេវាកម្ម​ប្រឹក្សា​ក្នុងអ្វីមួយ​ដែល​ភាគី​ទាំងពីរ​អះអាង​ថា ដើម្បី «កសាង​នូវ​ការ​យល់​ដឹង​​អំពីគ្នា​កាន់តែ​ប្រសើរឡើង និង​គូសបញ្ជាក់​ពី​វិស័យ​ដែលជា​ចំណាប់​អារម្មណ៍​រួម​ដើម្បី​កសាង​ទំនាក់ទំនង​ថ្មី» ដែលបញ្ហានេះ ​នឹង​ជួយ​ធ្វើឱ្យ​ជឿនលឿន​ទៅ​មុខ​នៃ​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​រវាង​កម្ពុជា និង​សហរដ្ឋអាមេរិក។​

ជុំវិញ​ករណី​នេះ​ វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិនអាច​សុំ​ការ​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ពី​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការ​បទេស​លោក ជុំ សុន្ទរី និង​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​លោក​ ផៃ​ ស៊ីផាន​ បានទេ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៧​ ខែមករា​។ 

ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជា​លោក​ សុខ ឥសាន​ និយាយ​ថា​ ករណី​នេះ​​អាចជាការ​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទាំង​ឡាយ​ដែលថា កម្ពុជា​យក​សហរដ្ឋអាមេរិក​ជា​ខ្មាំង​សត្រូវ​មិនមែន​ការ​ពិតឡើយ។​ លោក​បន្ត​ថា​ ការចំណាយ​លុយ​ដើម្បីជួល​ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិក​ពេល​នេះ​ គឺដើម្បី​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដឹង​ការពិត​នៃ​ចេតនា​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ ក្នុង​ការ​រក្សា​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​អាមេរិក៖ «ចាត់​ទុក​អាមេរិកកាំង​ជា​ខ្មាំង​សត្រូវ​អី​អត់​ត្រូវ​ទេ បើសិន​ណា​ចាត់​ទុក​អាមេរិក​ជា​ខ្មាំង​សត្រូវ​មិនមែន​យក​លុយ​រាប់​​ម៉ឺន​ដុល្លា​ទៅ​ឡប់ប៊ី​(បញ្ចុះបញ្ចូល ដើម្បី​​ធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​កម្ពុជា​អាមេរិក​មាន​លក្ខណៈ​ល្អ​ទេ​ កុំ​ឲ្យ​ជឿ​អ្នក​ញុះញង់ កុំ​ឲ្យ​ជឿ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​មួយ​ចំនួន​ដែល​​វា​លំអៀង​ខាង​នយោបាយ​ចេះ​តែ​ផ្សាយ​មិន​ពិត​ អ៊ីចឹង​មាន​ន័យ​អញ្ចឹង»

ទោះ​យ៉ាងណា ​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ ធ្លាប់​បរាជ័យ​ម្ដង​រួច​ហើយ​​ ក្នុងការ​ជួល​ក្រុម​ជំនាញ​​ឲ្យ​និយាយល្អ​ពី​ខ្លួន​កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១៨​។​ កាលនោះ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចំណាយ​លុយ​​ ១លាន ២សែន​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ ជួល​ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិក​ឱ្យ​ជួយ​បញ្ចុះបញ្ចូល​រដ្ឋាភិបាល និង​សភា​អាមេរិក កុំឱ្យ​ធ្វើ​ច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​មក​លើ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។ ផ្ទុយ​ពីការ​រំពឹង​ទុក ​សហរដ្ឋអាមេរិក បាន​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ លើថ្នាក់ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​លោក​ ហ៊ុន​ សែន និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ​ជាបន្តបន្ទាប់។​

លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​ ឯម សុវណ្ណារ៉ា ​​ព្រួយបារម្ភ​ថា​ បើ​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ នៅតែ​​គ្មាន​​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិកតទៅទៀត ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ អាច​នឹង​ត្រូវ​ សហរដ្ឋអាមេរិក ដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមទៀត​ រួម​​ទាំង​ការ​បន្ត​មិន​ផ្ដល់​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ទូទៅ​(GSP)​ ជាដើម​​​​៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
RFA
ទស្សន​ជុំវិញ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកកាំង​យក​ស្បែកជើង​គប់​លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​ពេល​ជួប​អ្នកគាំទ្រ​នៅ​អាមេរិក
រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
នយោបាយ
ទស្សន​ជុំវិញ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកកាំង​យក​ស្បែកជើង​គប់​លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​ពេល​ជួប​អ្នកគាំទ្រ​នៅ​អាមេរិក
បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។

គេហទំព័រ​ទាំងមូល